Teşbih Nedir? Teşbih-i Beliğ Nedir ve Misalleri Nelerdir?


Teşbih Ne Demek? Teşbih Nedir? Teşbih Çeşitleri
Teşbih Ne Demek? Teşbih Nedir? Teşbih Çeşitleri

Benzetme Nedir?

Benzetme; mana veya şekil olarak arasında bağlantı kurulabilen iki şeyden, manası zayıf olanı kuvvetli olana benzetmektir. Bundan maksad, üslubu kuvvetlendirerek, verilmek istenen mesajı ve hisleri kesin olarak karşı tarafa ulaştırmaktır.

[quads id=1]

Benzetme sanatı çoğu zaman “gibi, sanki, tıpkı” gibi sözler kullanılarak yapılır. Ama bunun gibi kelimeler kullanılmasa da yapılabilir.

Hızlı Başlıklar
» Teşbih
» Teşbih Örnekleri
» Teşbihi Beliğ
» İstiare
» Açık İstiare
» Kapalı İstiare
» Temsili İstiare

Benzetme nedir? Daha fazla teferruat (ayrıntı)..

İnsanlar, sohbetlerinde bir şeyleri karşı tarafa daha iyi iletmek ve kalıcı hale getirmek için benzetme sanatından faydalanmışlardır. Edebiyatlarda, özellikle destan ve masallarda benzetme çok kullanılmış ve insanlar tarafından da sevilmiştir.

Çünkü insanlarda, özellikle kendi başlarından geçen olayları ve kendi hislerini de daha iyi iletmek için benzetme sanatını kullanmaktadır.

Mesajı iletmek için yeterli kelimeler bulunsa bile benzetme yapmak, karşı tarafın olayı daha iyi kavramasına ve kendini olayın içine sokmasını kolaylaştırmaktadır.

[quads id=2]

Çünkü yapılan benzetmeyi karşı tarafta gözünde canlandırıp, hikayenin değerini hissedecektir ve ifade edeni kendine daha yakın görecektir.

Fakat insan, benzetmeyi maksadına göre kullanarak karşısındakine istediği şeyi hissettirmesi de mümkündür.

Benzetme iki (2) çeşittir. Bunlar; Teşbih ve İstiare‘dir.

Teşbih (Benzetme) Nedir?

Teşbih; cümlenin içinde benzeyen, benzetilen, teşbih (benzetme) edatı ve benzetme yönü bulunan benzetmelerdir. Çoğu teşbihte benzetme yönü belirtilmediği için lafın gidişinden çıkarılır.

Misal: “Pamuk gibi yumuşak ekmek”

  • Benzeyen: ekmek
  • Benzetilen: pamuk
  • Benzetme edatı: gibi
  • Benzetme yönü: yumuşak

Ayrıca yapılacak teşbih’in başarılı olması için, benzeyenle∼benzetilen arasında doğru bir mantık kurulmalıdır. “Pamuk gibi ekmek” teşbih’i (benzetmesi) söylenebilir. Ama “Adam gibi ekmek” demek biraz tuhaf ve komik olabilir.

Bu sebeple doğru mantık kurulması, kararında ve dengeli yapılıp aşırıya kaçılmaması yapılacak teşbih’in çok tesirli olmasını sağlayacaktır.

[quads id=3]

Teşbih Misalleri (örnekleri):

  1. Pamuk gibi ekmek,
  2. Canavar gibi araba,
  3. Güneş gibi lamba,
  4. Kapı gibi adam,
  5. Dağ gibi heybetli,
  6. Çita gibi hızlı,
  7. Zürafa gibi uzun,
  8. Kaplan gibi çevik,
  9. Kaplumbağa gibi yavaş,
  10. Karınca gibi çalışkan,
  11. Ayı gibi güreşçi,
  12. Demir gibi bilek,
  13. Bulut gibi yatak,
  14. Zehir gibi acı,
  15. Şerbet gibi tatlı,
  16. Yılan gibi sinsi,
  17. Tilki gibi kurnaz,

Teşbihi Beliğ Nedir?

Teşbih-i beliğ; sadece benzeyen’i ve benzetilen’i bulunan benzetmelerdir.

Misal: “Süt mısır”

  • Benzeyen: süt
  • Benzetilen: mısır

İstiare (Benzetme) Nedir?

İstiare; sadece benzeyen‘i veya benzetilen‘i bulunan, benzetme yönü ise cümlenin nereye vardığından ve manasından çıkarılan benzetmedir. Yani istiare’nin iki ögesi vardır; 1-) benzeyen veya benzetilen 2-) benzetme yönü..

İstiare’nin üç türü vardır:

  • Açık İstiare
  • Kapalı İstiare
  • Temsili İstiare

Açık İstiare Nedir?

Sadece benzetilen‘i bulunan benzetmedir.

Kapalı İstiare Nedir?

Sadece benzeyen‘i bulunan ve her zaman teşhis (insan dışındakilere insan vasıfları yükleme) sanatıyla birlikte yapılan benzetmedir.

[quads id=4]

Temsili İstiare Nedir?

Şiirin, hikayenin veya eserin bütününe yayılmış halde bulunan ve sadece benzeyen‘i görülen benzetmedir.

Eserde bir şey anlatılmasına rağmen, verilen ip uçları ve imalar ile yazarın başka bir şeyi kastettiği anlaşılır. Bu tür eserlere timsali veya alegorik denir.

Temsili istiare ile oluşturulan şiirde şairin neyi kastettiği kesinlikle anlaşılabilir. Fakat sembolik şiirde böyle değildir. Sembolik şiirin manası kesin ve açık değildir ve şair, okuyanın kendine göre bir mana çıkarmasını ister. Bu şekilde iki tür birbirinden ayrılmaktadır.

Faydalanılan Kaynaklar: [Türk Edebiyatı; Cilt 1]


Siz bu yazıyı beğendiniz mi? Paylaşın!

0
2 paylaşım

Bu yazı için bir kaç tepki seçin..

Beğen Beğen
0
Beğen
Müthiş Müthiş
0
Müthiş
ahahha ahahha
0
ahahha
İmkansız İmkansız
0
İmkansız
Üzgün Üzgün
0
Üzgün
Öfkeli Öfkeli
0
Öfkeli

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Parolayı sıfırla

Back to
Giriş Yap